درباره شهرستان
|
اطلاعات کلی
نام رسمی: دامغان
کشور: ایران
استان: سمنان
شهرستان :دامغان
بخش: مرکزی
نام قدیمی:
صددروازه
|
مردم
جمعیت: 90000 نفر
زبان های گفتاری :
فارسی
مذهب: اسلام –
تشیع
|
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح
دریا: ۱٬۱۷۰ متر
|
|
آب و هوا
میانگین دمای
سالانه: ۱۵٫۹
|
اطلاعات شهری
ره آورد: پسته
پیش شماره تلفنی:
0232
|
دامغان
دامغان یکی از شهرهای استان سمنان
در ایران است. این شهر مرکز شهرستان دامغان است.
دامغان از شهرهای قدیمی ایران است و نام آن در گذشته
صددروازه
بودهاست.
گذشته تاریخ
دامغان، زمانی با نام صد دروازه (به یونانی: هکاتوم پولیس)
پايتخت دولت اشكانيان بودهاست. قدیمیترین مسجـد ایران به نام
مسجد تاريخانه در این شهر قرار دارد.
دور شهر دامغان
کاملاً دیوار کشیده شدهاست گفته میشود به قدری دیوارهای ستبری داشته که دو درشکه
از کنار هم بر روی دیوار رد میشدند. بازماندههـای آن دیوار هم اکنون هم دیده
میشود.و به نام دیوار بارو مشهور است. دامغان دو گونه آبوهوا دارد. از جنوب به
دشت كوير و از شمال به دامنه هاي جنوبي رشته كوه البرز متصل است. به همین دلیل
بیشتر گونههای میوه در این شهر میرویند.
محصولات کشاورزی
مهمترین فراورده کشاورزی آن
پسته
است که جزو پستههای بسیار مرغوب ایران و حتی جهان
بشمار میرود.
آثار تاریخی و دیدنی
مهمترین تفریحگاه این شهر چشمه علي
است. تپه حصار
نیز یکی از آثار به جای مانده از روزگاران کهن است و
حدود
۷۰۰۰ سال قدمت
دارد و تا به حال کاوشهای باستانی در آن صورت گرفته که نشان میدهد شهری
است که در
اثر زلزله بر سر مردمانش خراب شدهاست کاوشهای باستانی
اخیر نشان میدهد که هفت هزار سال پیش در
این منطقه فولاد تولید میشدهاست. نخستین بار در سال
۱۳۱۲ پروفسور
اسمیت در تپه حصار حفاریهای باستان شناسی خود را
انجام داد و به آثار ارزشمندی از تمدن این منطقه
دست یافت.
جاذبههای گردشگری
چشمه علي
مسجد تاريخانه
مسجد جامع
برج چهل دختر
گنبد زنگوله
قلعه درب
تپه حصار
آرامگاه پيرعلمدار
امامزادگان جعفر و محمد
موزه حيات وحش دامغان
سرشناسان دامغان
علي اكبر معلم
دكتر حسين بنازاده
دكتر محمد بنازاده
منوچهري دامغاني
علي معلم دامغاني
محمد كاظم مهدوي دامغاني
محمود مهدوي دامغاني
فريده مهدوي دامغاني
رضا ناظميان
يداله رويايي
ملا مهدي صحاف(مخلص)
حسن دامغاني
حسن سبحاني
احسان رفيعي
عبدالرحمن رستميان(رئيس مجتمع بيمارستان امام خميني)
سردار مرتضي صفاري (فرمانده نيروي دريايي سپاه)
سيد حسن شاهچراغ
دكتر اكبر عالمي
دكتر علي اصغر عالمي
دكتر علي اكبر جلالي
دكتر كامران دانشجو ( وزير علوم )
دكتر علي اكبر مرآتي
پروفسور حسن احمدي
دكتر خسرو دانشجو(سخنگوي شوراي شهر تهران)
دكتر فرهاد دانشجو ( رئيس دانشگاه تربيت مدرس)
علي معلم ( منتقد و تهيه كننده سينما)
مسجد تاریخانه
مسجد تاریخانه از آثار باستانی دامغان است که طبق تحقیقات
اداره کل باستان شناسی قبل از تسلط اعراب بر ایران آتشكده بوده و بعداً به مسجد
تبدیل شده است. ساختمان بنای مجدد آن مربوط به قرن دوم هجری است و اسلوب ساختمان آن
نیز به سبک بناهای دوره ساسانيان
میباشد.
در این مسجد
ستونهایی مدور قرار دارد که با آجرهایی به طول
۳۵ و به عرض
۳۴ و
۷ سانتیمتر ساخته شده و به نام چهل ستون معروف است. تعداد ستونها
۲۶ عدد میباشد که
۱۸ ستون آن در یک طرف و
۵ ستون در سمت
دیگر و
۳ ستون در مقابل
قرار گرفته است. محیط هر ستون در حدود
۵ متر و ارتفاعش
از سطح زمین تا محلی که طاقها برآن متکی است
۸۴/۲ متر و تا پشت بام
۶ متر میباشد.
طاقهای این ساختمان به مرور زمان فرو ریخته بوده که از محل وجوه جمعآوری شده از
مردم شهر با خشت خام بر طاقهای مزبور سقف زدهاند.
در سمت مغرب
مسجد بین
۶ دهانه و طاق،
یک دهانه و طاق بزرگتری به طول
۱۲/۱۴ متر و عرض
۰۳/۵ متر وجود دارد، که آثار محراب و منبر مسجد در این دهانه دیده
میشود عرض هر یک از شش دهانه یا ایوان که در طرفین دهانه وسطی واقع شدهاند
۳۶/۶ متر است. صحن
مسجد تقریباً مربع شکل و به طول
۲۷ و عرض
۲۶ متر میباشد.
در جنب مسجد
تاریخانه سمت شمال مناری وجود دارد که با آجر ساخته شده. ارتفاع این منار
۲۶ متر است و
۸۶ پله از داخل
دارد، محیط آن در پایین در حدود
۱۳ متر میباشد و
به نسبت ارتفاع منار از سطح زمین از محیط آن کاسته میشود به طوریکه دور منار در
بالا
۸/۶
متر است، این منار سکو ندارد و از روی زمین مدور ساخته
شده. نقوشی از آجر در روی منار هست که به منزلهٔ نما و تزیین آن محسوب میشود، در
ارتفاع
۵/۱۰ متری کتیبهای
از آجر به خط كوفي است به عرض
۳۰/۱ متر که فقط «الامیر السید الاجل» از آن خوانده میشود. آجرهایی که در ساختمان
داخلی به کار رفته به قطر
۴ تا
۵/۴ سانتیمتر و به طول و عرض
۲۲ سانتیمتر و آجرهایی که در تزیینات خارجی مصرف شده به طول
۵/۱۷ و به عرض
۱۷ و به قطر
۵/۳ سانتیمتر میباشد.
ارتفاع این منار
در قدیم بیشتر بوده و گویا در اثر زلزله قسمتی از بالا و کلاهک آن فروریخته است،
بانی این منار بختیار بن محمد حاکم ايالات قومس و
ممدوح منوچهري
دامغاني است که منار مسجد جامع سمنان نیز از بناهای وی به شمار میرود.
تپه حصار
تپه حصار در جنوب شهر
دامغان در استان سمنان
قرار گرفته است. قدمت تمدن پیش از تاریخ این
تپه از هزارهٔ چهارم تا هزارهٔ اول پیش از میلاد میرسد . در تپهٔ
حصار سه طبقهٔ متمایز مربوط به دوران پیش از تاریخ تشخیص داده شد که هر کدام از این
سه طبقه نیز به تقسیمات کوچکتری طبقه بندی شده اند .
حصار
I شامل سه قسمت
الف ، ب و ج حصار
II شامل دو قسمت
الف و ب حصار
III شامل سه قسمت
الف ، ب و ج طبقهٔ سوم الف در تپه حصار دارای سفال
خاکستری یا سیاه درخشان است که نشانهٔ
عصر آهن
در ايران میباشد . در
بین مردمان این دوره فلز کاری معمول بوده است این امر از اشیاء بدست
آمده کاملاً مشخص است . مردمی که برای اولین بار ساکن این تپه شدند ، شهرنشین و کار
مهم آنها زراعت بود . گله داری نیز در این موقع معمول
بود . مطابق آمار تهیه شده ، مردگان به جانب
مشرق یعنی مقابل طلوع آفتاب خوابانده شده اند ، از این رو معلوم
میشود خورشید یکی از خدایان مهم این مردم به شمار میرفته که با ظهور ظروف سیاه
رنگ این قاعده ترک شده و در کنار مردگان ، اشیاء
مختلفی از قبیل ظروف سفالی ، آلات
، ادوات برنزی و بعضی اوقات سلاح های جنگی قرار داده اند . در
دورهٔ دوم و اوایل
دوره سوم تعییرات شدیدی در رنگ ، جنس ، ساختمان ظروف و طرز به خاک سپردن مردگان
حاصل شده است به گونهای که به نظر میرسد مردم دامغان
در این موقع مورد هجوم خارجیان واقع
شده اند و چون ظروف سیاه رنگ دوره سوم شباهت کامل به ظروف پیش از
تاریخ نواحی شمالی ایران دارد ، میتوان چنین نتیجه گرفت که این هجوم از طرف شمال
یعنی از جانب صحرای ترکمن به ایران شده است و هرچه به
طرف جنوب نزدیک می شویم آثار ظروف سیاه رنگ
مهاجمین کمتر دیده میشود
.
چشمهعلی دامغان
چشمه علی مهمترین تفریحگاه شهر
دامغان در استان سمنان كشور ايران است.
مجموعه چشمه علی
که یک فضای محصور شده برای تفریح تابستانی شاهان قاجار بوده است. این مجموعه از دو
بخش
قراول خانه و سازه درون آب تشکیل شده
است. دیرینگی سازههای درون مجموعه به روزگار صفويان
میرسد اما کاربری تفریحی آن بیشتر در روزگار قاجار بوده است.
در دو سوی سازه
درون آب استخر قرار دارد که نشیمن گاه شاهان قاجار بودهاست. این مجموعه دارای
گرمابه و
مسجد هم بوده که اکنون ویران شده اند. چشمه
علی دامغان یکی از خوش آبوهواترین تابستانگاههاي
ایران است. در زمانهای گذشته به این چشمه «هزارچشمه» یا «عالی بولاغ» میگفتند.
در جلسهٔ هیئت
وزیران در تاریخ
۲۳ خرداد
۱۳۸۶ که در سمنان برگزار شد، این منطقه به
استناد مادهٔ
۸ قانون تشکیل
سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، بهعنوان منطقه نمونه گردشگري ملی تعیین شد.
صددروازه
صددروازه یا هکاتومپیلوس (Hecatompylos) یک شهر باستانی در باختر
خراسان که 200 پيش از ميلاد پایتخت
اشكانيان بود. خود هکاتومپیلوس در
زبان يوناني به معنای صد دروازه میباشد.
این لقب در نزد یونانیان به شهرهایی داده میشد که بیش ازچهار دروازه را دارا
بودند.
اسكندر مقدوني در
تابستان 330
(پيش از ميلاد) در این محل توقف کردهبود. با مرگ اسکندر اینجا بخشی از امپراتوری سلوكي
گردید. قبیلهٔ پارني در 238
(پيش از ميلاد) بر این شهر چیرهشدند و آن را یکی از نخستین پایتختهای
اشكاني نمودند. اندازهٔ آن در دورهٔ اوج
۲۸ کیلومتر مربع برآورد زده میشود و جمعیت آن را هزاران تن دانستهاند.
مکان این شهر
باستانی امروزه میان دامغان و سمنان و در سر
راه
تهران- مشهد قرار
دارد و شهر قومس خوانده میشود.